Ο παράδοξος ατομικισμός των σύγχρονων Σουηδών

Από την Ιnternational Herald Tribune

......Η συστολή των Σουηδών είναι κατά βάθος η έκφραση ενός θεμελιακού πόθου για ατομική αυτονομία και της επιθυμίας να μην εξαρτώνται και να μη χρωστούν σε κανέναν, και ιδιαίτερα σε εκείνους με τους οποίους έχουν προσωπική σχέση – κάτι που οι συγγραφείς αποκαλούν «η σουηδική θεωρία της αγάπης».
«Αυτό σημαίνει ότι μια ιδεώδης σχέση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους βασίζεται στην αμοιβαία ανεξαρτησία», λέει ο Τράγκαρντ. «Στις περισσότερες άλλες κουλτούρες, το αντίθετο –η αμοιβαία εξάρτηση– θεωρείται η ουσία της αγάπης».
Πολιτικά, αυτή η «ηθική λογική» όπως την αποκαλεί το βιβλίο, έχει εξελιχθεί σε μια συμφωνία ανάμεσα στους Σουηδούς ως άτομα και στο κράτος, όπου ο Σουηδός αφήνει περισσότερα στα χέρια του κράτους απ’ ό,τι θα ονειρευόταν ποτέ να κάνει ο Αμερικανός, ο Γερμανός ή ο Ιταλός. Η σουηδική πολιτική όσον αφορά την οικογένεια, ιδιαίτερα, είναι ακραία σε διεθνές επίπεδο, με κρατικά επιδοτούμενη φροντίδα για τα παιδιά, αυστηρά ατομική φορολογία μετά το γάμο και παντελή έλλειψη νομικής υποχρέωσης απέναντι στους γονείς όταν γεράσουν.
Σε αντάλλαγμα, ο Σουηδός δεν έχει καμιά ανάγκη να προσφύγει σε σχέσεις εξάρτησης – από οικογένεια, Εκκλησία ή την ιδιωτική φιλανθρωπία. (Οπως επισημαίνουν οι συγγραφείς, ο αμερικανικός ατομικισμός είναι κατά βάση αντικρατικός, ενώ ο σουηδικός έχει να κάνει με τη διαπροσωπική ανεξαρτησία.)......

Ολόκληρο το άρθρο...

Ιδιόμορφο «αποτυχημένο κράτος»;

Άρθρο του Π. Ιωακειμίδη.

ΜΗΠΩΣ Η ΕΛΛΑΔΑ εξελίσσεται τελικά σ' ένα ιδιόμορφο, ευρωπαϊκό βεβαίως, αλλά πάντως «αποτυχημένο κράτος» («failed state») κατά την έννοια που ο όρος χρησιμοποιείται στη σύγχρονη βιβλιογραφία των διεθνών σχέσεων; Το «αποτυχημένο κράτος» είναι αυτό από το οποίο έχει αφαιρεθεί το «μονοπώλιο της νομιμοποιημένης εξουσίας» για τη ρύθμιση των κοινωνικών σχέσεων (μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες σήμερα) και ως εκ τούτου διάφορες κοινωνικές ομάδες (φυλές, εθνότητες σε περιπτώσεις χωρών του Τρίτου Κόσμου) επιβάλλουν τους δικούς τους κανόνες συμπεριφοράς, τους δικούς τους νόμους, περιφρονώντας πλήρως τον ρόλο του κράτους. Στις ακραίες περιπτώσεις των χωρών του Τρίτου Κόσμου η διαδικασία αυτή οδηγεί σε εμφύλιες συγκρούσεις, αιματοχυσία, πολέμους κ.λπ. Η Ελλάδα δεν ανήκει βεβαίως στην κατηγορία αυτή. Ανήκει στην ευρωπαϊκή ζώνη «σταθερότητας, ευημερίας και δημοκρατίας». Αλλά ορισμένα φαινόμενα, συμπτώματα, διαδικασίες δείχνουν ότι ορισμένες ομάδες «κάνουν ό,τι θέλουν» επιβάλλουν την άποψή τους και τον νόμο τους με πλήρη και προκλητική περιφρόνηση της συλλογικής βούλησης και των γενικών κανονιστικών ρυθμίσεων. Τα κρούσματα είναι πολλά και διευρύνονται επικίνδυνα για τη δημοκρατική τάξη. Έτσι σε μια σειρά τομέων κυριαρχούν τα λεγόμενα «κυκλώματα», δίκτυα ομάδων δηλαδή που λειτουργούν με τους δικούς τους κανόνες σε ευθεία παραβίαση της οποιασδήποτε νομοθεσίας......

Ολόκληρο το άρθρο...

Ο εργαζόμενος στον καπιταλισμό

Άρθρο του Τάκη Μίχα

......Σύμφωνα με τον Φελπς, υπάρχουν δυο οικονομικά συστήματα σήμερα. Το ένα είναι ο καπιταλισμός, τον οποίο βρίσκουμε κυρίως στις ΗΠΑ. Το άλλο είναι η λεγόμενη «κοινωνική οικονομία της αγοράς», το οποίο βρίσκουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο (αμερικανικός) καπιταλισμός είναι ένα σύστημα ατομικής ιδιοκτησίας, το οποίο είναι ανοικτό στην εφαρμογή νέων εμπορικών ιδεών και χαρακτηρίζεται από έναν πλουραλισμό απόψεων μεταξύ των χρηματοδοτών που επιλέγουν τις προς καλλιέργειαν ιδέες, παρέχοντας το κεφάλαιο και τα κίνητρα που απαιτούνται για την ανάπτυξή τους.
Στον αντίποδα βρίσκεται το ευρωπαϊκό μοντέλο. Παρ’ όλο που και αυτό βασίζεται στην ατομική ιδιοκτησία, έχει εντούτοις υποστεί σοβαρές αλλοιώσεις από την εισαγωγή θεσμών που στοχεύουν να προστατεύουν τους «κοινωνικούς εταίρους» - θεσμοί όπως οι ενώσεις εργοδοτών, τα εργατικά συνδικάτα και τράπεζες-μονοπώλια. Το σύστημα αποθαρρύνει αλλαγές, όπως την εισαγωγή στην αγορά νέων επιχειρήσεων και η λειτουργία του εξαρτάται από τις κατεστημένες επιχειρήσεις, σε συνεργασία με τις τοπικές τράπεζες.
Η μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο αυτών συστημάτων είναι ο δυναμισμός τους - δηλαδή η γονιμότητα του συστήματος όσον αφορά την παραγωγή καινοτόμων ιδεών. Σύμφωνα με τον Φελπς, το καπιταλιστικό σύστημα των ΗΠΑ διευκολύνει και παράγει δυναμισμό, ενώ το ευρωπαϊκό σύστημα της «κοινωνικής οικονομίας της αγοράς» τον πνίγει......

Ολόκληρο το άρθρο...

Τα κουπόνια εκπαίδευσης

Απόσπασμα από το αφιέρωμα του Πάσχου Μανδραβέλη στη μνήμη του Milton Friedman.

......Το 1955 ο Μίλτον Φρίντμαν έγραψε το ριζοσπαστικό άρθρο με τίτλο «Ο ρόλος του κράτους στην εκπαίδευση». Σ' αυτό διαπιστώνει ότι κι εμείς σήμερα στην ελληνική παιδεία. Το σύστημα της κρατικής χρηματοδότησης στα σχολεία απέτυχε. Δημιουργεί γραφειοκρατία και δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία. Δεν δημιουργεί κίνητρα για βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Eτσι διατύπωσε την ιδέα των «κουπονιών εκπαίδευσης». H σκέψη του ήταν απλή: αντί το κράτος να επιδοτεί απευθείας τα σχολεία (δημιουργώντας τη νοοτροπία «βρέξει χιονίσει») πρέπει να επιδοτεί απευθείας τους πολίτες για να εκπαιδεύονται. Oι μαθητές, φοιτητές κ.λπ., ή οι γονείς τους, παίρνουν ένα κουπόνι εκπαίδευσης που αντιστοιχεί σε χρηματικό ποσό αντίστοιχο με τα έξοδα που θα έκανε η pολιτεία ανά σπουδαστή για ένα ακαδημαϊκό έτος. Aυτό το καταθέτουν στο σχολείο της αρεσκείας τους και το σχολείο εισπράττει από το κράτος το ποσόν που αντιστοιχεί ανά σπουδαστή......

Ολόκληρο το άρθρο ...

H ζωή σε μία μεγάλη ελληνική ΔEKO

H ομιλία του κ. Παναγή Bουρλούμη (προέδρου του OTE) σε ημερίδα της «Οικονομικής Επιθεώρησης».


......Για να ξεπεράσω τις δυσκολίες αποφάσισα να παρομοιάσω τις ΔEKO με ένα πλοίο, κρουαζιερόπλοιο ας πούμε. Το πλοίο έχει πρώτη θέση αλλά και θέση καταστρώματος και όλες τις ενδιάμεσες. H πλοιοκτήτρια εταιρεία διαθέτει σωσίβια για μερικούς αλλά όχι για όλους. Άλλοι πληρώνουν εισιτήριο και άλλοι ταξιδεύουν δωρεάν.
Στο πλοίο μας, λοιπόν, την πρώτη θέση -και μάλιστα λουξ- την έχουν καταλάβει οι συνδικαλιστικές ηγεσίες. Πλήρωμα ή επιβάτες; Δύσκολο να πει κανείς. Πληρώνονται καλά για να ταξιδεύουν αμέριμνα, έχουν και ειδικά προνόμια, εξασφαλίζουν καμπίνα και για τα παιδιά τους. Αν είναι τυχεροί, το καράβι ΔEKO αποτελεί σκαλοπάτι για το υπερωκεάνιο πολυτελείας της Βουλής......

Ολόκληρη η ομιλία ...

Ο αντιεξουσιαστικός χαβαλές είναι κίνδυνος

Σχόλιο του Νίκου Μπίστη

Οσο το φοιτητικό κίνημα ήταν εύρωστο περιφρουρούσε τις εκδηλώσεις του. Σήμερα τα όρια ανάμεσα στον λεγόμενο αντιεξουσιαστικό χώρο, τους αναρχικούς και τους πλιατσικολόγους είναι δυσδιάκριτα. Το άσυλο προστατεύει τη διακίνηση ιδεών, δεν μπορεί να είναι καταφύγιο για παραβάτες του ποινικού δικαίου. Ζούμε σε ώριμη δημοκρατία, οι αυθαιρεσίες της αστυνομίας μπορούν να αντιμετωπιστούν και εν πάση περιπτώσει δεν κινδυνεύει από την αστυνομία το άσυλο, αλλά από εκείνους που καταστρέφουν τη δημόσια περιουσία και θέλουν να επιβάλουν με τη βία έναν απροσδιόριστο αντιεξουσιαστικό χαβαλέ.